Press "Enter" to skip to content

«از حقیرِ خاک پای جان‌نثار» تا «من»

0

در اوایل شروع تحصیلم در دانشگاه بود كه دانشجوى خارجى هم‏ اتاقم از من پرسید در زبان فارسى براى خطاب طرف مقابل از دو واژه «تو» و «شما» مانند زبان فرانسه استفاده مى‏ شود یا فقط از واژه «شما» مانند زبان انگلیسى؟
كمى فكر كردم و دیدم كه ما علاوه بر «تو» و «شما» كلمات بسیار دیگرى مانند جناب، جنابعالى، عالیجناب، سركار عالى، سركار علیه، حضرتعالى و… نیز داریم و به‏ دنبال معادل آنها در فرهنگ لغات فارسى ـ انگلیسى گشتم، اما جز براى عالیجناب معادلى نیافتم. وقتى معادل انگلیسى آن را دانست گفت كه آنها از این كلمه فقط هنگامی که شاه و ملكه مورد خطاب هستند و گاه براى شخصیت‏هاى رده‏ هاى بالاى قضایى و سیاسى استفاده مى‏ کنند و سپس پرسید: این كلمات چه فرقى با کلمه ی شما دارند؟
پاسخ دادم: احترام بیشترى را القا مى‏ كنند.
پرسید: براى خطاب خودتان نیز به غیر از “من” از واژه‏ هاى دیگرى استفاده مى‏ كنید؟
پاسخ دادم: آرى، كلماتى چون حقیر، بنده، فدوى، جان‏ نثار، چاكر، نوكر، مخلص و….
پرسید: اینها چه فرقى با «من» دارند؟
جواب دادم: این كلمات هر یك به درجه‏ اى ناچیز بودن و حقیر بودن شخص گوینده را القا مى‏ كند.
گفت: یعنى با استفاده از كلماتى به جاى «شما» مخاطبتان را بالاتر برده و با استفاده از كلمات دیگرى به جاى «من» خودتان را پایین مى‏ آورید؟
گفتم: تصور مى‏ كنم.
پرسید: در چه شرایطی و برای چه کسانی از این كلمات استفاده مى‏ كنید؟
گفتم: افراد باتوجه به موقعیتشان مى‏ توانند از هر دو سرى از این كلمات استفاده كنند؛ یعنى هر كس در حالى‏ كه ممكن است زیردستش او را عالیجناب خطاب كند، در برابر شخصى كه در موقعیت بالاترى از او قرار گرفته مى‏ تواند خود را جان‏ نثار بخواند.
گفت: نمى‏ دانستم كه جامعه شما به این شدت به تبعیض‌آلوده است.
گفتم اگر شما این سوال را نمی پرسیدید منهم نمی دانستم
و سپس با خود اندیشیدم ما چه راه درازی در پیش داریم تا از حضرتِ مستطابِ عالیجناب به «شما» و از حقیرِ خاک پای جان‌نثار به «من» برسیم.

#ناشناس

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *